۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر قرن ۲۱ / حسین علی پناهی

۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر قرن ۲۱  /   حسین علی پناهی

۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر قرن ۲۱

 

حسین علی پناهی

 در چندین سال اخیر فیلم های ترسناک روانشناسانه یا روان شناختی به ژانری خاص و البته محبوب تبدیل شده اند. نه این که این فیلم ها تاکنون در محاق بوده اند اما در حدود ۵ سال اخیر، تعداد فیلم های ترسناک روانشناسانه چالش برانگیز چنان زیاد شده که افراد دوستدار فیلم ترسناک «معنی دار» و بدور از کلیشه های ناخوشایند ژانر ترسناک، گزینه های جدیدی برای اغنای میل و علاقه خود پیدا کرده اند. در دوران کنونی هر چه فیلمی در ژانر وحشت ترسناک تر باشد موفقتر قلمداد خواهد شد.

اگر تماشاگران فیلمی خاص در این ژانر را ترسناک نیابند آن را یک شکست کامل فرض می کنند و این موضوع جای تاسف دارد. در دورانی که دیگر کار بدیع و جدیدی برای انجام دادن وجود ندارد (دستکم ظاهراً)، شوکه کردن مخاطبانی که به خیال خودشان نهایت ترس و وحشت را در فیلم های سابق دیده اند کاری بسیار سخت به نظر می رسد.

همانطور که یک فیلم کمدی را تنها با میزان خنده ای که هنگام تماشای آن می کنید نمی توان خنده دار دانست و یک درام را با به گریه انداختن شما نمی توان دراماتیک قلمداد کرد، فیلم ترسناک و ژانر وحشت را نیز نمی توان تنها با این مقیاس که شما را از روی صندلی تان نیم خیز می کند یا نه موفق دانست.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

همین موضوع باعث می شود که ژانر فیلم ترسناک روانشناسانه از جذابیت خاصی برخوردار باشد. در این گونه فیلم ها برای جلب کردن توجه مخاطب از تکنیک های ایجاد ترس و وحشت استفاده نمی شود. بیشتر تمرکز بر روی چیزهایی است که شخصیت اصلی فیلم را می ترساند، حتی اگر آن چیزها باعث ترس و وحشت مخاطب نشوند. فیلم های ترسناک روانشناسانه بیشتر مانند کابوس های زنده هستند که ترس های کلاسیک در مقابل آن ها تنها سناریوها و موقعیت های کابوس گونه به شمار می آیند.

به چالش کشیده شدن سلامت عقلی و روانی شخصیت، این که چه چیزی واقعی است و به چه کسی می تواند اعتماد کند، این که چه تصمیم و انتخابی درست است و عواقب هولناک این تصمیمات جایی است که ترس و وحشت واقعی ژانر ترسناک روانشناسانه در آن نهفته است. در ادامه این مطلب می خواهیم شما را با ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر ژانر وحشت آشنا کنیم که بهترین نمونه های ژانر خود به شمار می آیند.

۱۰- جلسه نهم (۲۰۰۱)

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

آسایشگاه های روانی همواره مترادف با فیلم های ترسناک بوده اند و این موضوع از تاریخچه ترسناک و طولانی مربوط به درمان بیماران روانی و فرصت های نامحدودی که این مقوله ها برای سفر به اعماق تاریک دیوانگی فراهم می کنند نشأت گرفته است. ساخت فیلم ترسناک در آسایشگاه روانی کار بسیار آسانی است اما تبدیل کردن آن به اثری خاص با تاثیر قوی و درازمدت کاری بس سخت تر خواهد بود. در فیلم ترسناک «جلسه نهم» (Session 9)، اثر برَد اندرسون، داستان گروهی کارگر را روایت می کند که در یک آسایشگاه مشغول به برداشتن لایه های آزبست می شوند.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

رفته رفته اتفاقات ترسناکی رخ می دهد که سلامت روانی کارگران را به خطر می اندازد، بخصوص زمانی که آن ها ۹ نوار صوتی مربوط به جلسات درمانی را همراه با یک بیمار که به اختلال هویت دچار است پیدا می کنند. در این فیلم که در یک آسایشگاه متروکه واقعی فیلم برداری شده، اندرون و فیلم بردارش، یوتا بریسویتز، به بهترین و موثرترین شکل ممکن توانسته اند بدون نیاز به اضافه کردن چیزی به صحنه، مرموز و ترسناک بودن یک آسایشگاه روانی را به تصویر بکشند.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

لوکیشن فیلم، درست مانند هتل اوورلوک در فیلم «درخشش» (The Shining) بارزترین شخصیت فیلم است. اندروسون با زیرکی تمام از طریق فیلم خود این سوال را می پرسد که آیا آسایشگاه واقعاً زنده است و اتفاقات را کنترل می کند یا این واکنش های خود شخصیت ها در مقابل اتفاقات اطراف است.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

البته نوارهایی که یکی از شخصیت های داستان را به شدت درگیر خود کرده با صداهای خاص خود تصورات بسیار روشن و ترسناکی را از یک آسایشگاه روانی در ذهن بیننده می کارد. فیلم ترسناک «جلسه نهم» یک فیلم بسیار خوش ساخت با بازی های قوی و خارق العاده است که با اضافه شدن به لوکیشن ترسناک و آزار دهنده فیلم که پر از پارانویا و اتفاقات اسرارآمیز است تجربه ای ترسناک و البته سرگرم کننده را برای مخاطب فراهم می سازد.


۹- شب بخیر مامان (۲۰۱۵)

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

فیلم استرالیایی «شب بخیر مامان» (Goodnight Mommy) فیلمی منحصربفرد است که بیش از سناریو به یک تجربه واقعی شباهت دارد. این فیلم ترسناک روانشناسانه که ورونیکا فرانتز و سورین فیالا، نویسندگی و کارگردانی آن را بر عهده داشته اند، یک فیلم ترسناک است که کم کم شما را از درون می سوزاند و از زمان خود برای شکل دادن به داستان فیلم قبل از وارد شدن به جهنم به بهترین شکل ممکن استفاده می کند. دو پسربچه دوقلوی ۹ ساله در حالی که انتظار بازگشت مادرشان از بیمارستان را می کشند، به جستجو و بررسی خانه دورافتاده خود در کنار یک دریاچه می پردازند.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

در ابتدا، وقتی که مادرشان با صورتی باند پیچی شده و پس از یک جراحی زیبایی به خانه باز می گردد همه چیز خوب جلوه می کند. اما جزییاتی کوچک باعث می شوند که دو پسربچه رفته رفته از خود بپرسند که آیا این مادر واقعی شان است یا خیر؟ اگر مادر واقعی شان نیست پس از آن ها چه می خواهد و مادر واقعی شان کجاست؟ این دو برادر که در دنیای واقعی نیز برادرانی دوقلو هستند (الیاس و لوکاس شوارتز) به عنوان دو برادری که نیازی به دیالوگ هایی زیاد برای به اشتراک گذاشتن افکار و خیالاتشان ندارند، بازی های بی نقصی از خود ارایه می دهند. از طریق نگاه ها و خیره شدن های مشترک، این دو هر آنچه که لازم است را به بیننده منتقل می کنند.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

در خطر بودن کودکان همواره وسیله ای مناسب برای بدست آوردن همدردی و همراهی مخاطب و یک حس خطر بسیار بزرگ تر بوده است. بعد از مدتی کوتاه ما به عنوان بیننده نیز به این نتیجه می رسیم که یک جای کار می لنگد و این تنها ناشی از تصورات بیش از حد فعال کودکان داستان نیست. فیلم ترسناک روانشناسانه «شب بخیر مامان» خیلی زود به یک فیلم ترسناک خشن و تاریک تبدیل می شود که مانند یک رویای تب دار هر لحظه بدتر و بدتر می شود و تصاویر خوفناک آن، فراموش کردن ماجرا را برای بیننده سخت تر و سخت تر می کند.


۸- مامور خرید شخصی (۲۰۱۶)

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

سال ۲۰۱۷، سالی خوب برای بازکشف دو بازیگر مطرح مجموعه فیلم های «گرگ و میش» (Twilight) بود که زندگی شخصی و حرفه ای آن ها به موفقیت و عوارض این مجموعه فیلم وابسته شده بود. ابتدا، کریستن استوارت حضور موفقیت آمیزی در فیلم «مامور خرید شخصی» (Personal Shopper) ساخته اولیویه آسایاس داشت و سپس نیز رابرت پتینسون در فیلم «روزگار خوب» (Good Time) برادران سفدی استعدادهای خود را به اثبات رساند. هر دو بازیگر به خوبی خود را در نقش هایی چالش برانگیزی غرق کرده بودند که در این فیلم های مستقل بار دیگر خود را به عنوان استعدادهایی درخشان به اثبات رساندند.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

فیلم «خریدار شخصی» که در سال ۲۰۱۶ ابتدا در فرانسه و سپس در فستیوال های سینمایی سراسر جهان به نمایش درآمد، سال بعد نیز راه خود را به بسیاری از کشورهای جهان باز کرد. در این فیلم، استوارت نقش یک زن جوان آمریکایی ساکن پاریس را روایت می کند که به عنوان یک مامور خرید شخصی برای یک سلبریتی شناخته شده کار کرده تا بتواند همچنان در پاریس مانده و با برادر دوقلوی از دنیا رفته اش ارتباط برقرار کند.فیلم آسایاس همزمان چیزهای زیادی در خود دارد: بخشی ترسناک، بخشی رازآلود، بخشی ماوراء الطبیعی و مقداری نیز برهنگی که به خوبی از آن برای اهداف فیلم استفاده شده اما هسته «خریدار شخصی» یک فیلم ترسناک روانشناسانه است که به اعماق غم و سوگواری، مرگ و تنهایی سفر می کند.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

تم هایی که به خوبی به هم مرتبط شده و با دقت خاص بازیگری استوارت باعث جلب توجه بیننده می شوند. آسایاس با دست گذاشتن بر روی احساسات بازیگر از استعداد استوارت بهترین استفاده را می برد. با مشخص کردن دلیل اصلی رفتارهای عجیب شخصیت و تنهایی او، بیننده قادر خواهد بود که استوارت را طوری ببینیم که قبلاً هیچگاه ندیده بودیم. ناتوانی او برای گذر از غم هایش باعث می شود که عاجز بودنش از خلاصی از هیولاهای درونش بیشتر جلب توجه کند. او روحی پیر در کالبدی جوان است و نمی تواند هیچ رابطه معناداری را به هر شکلی با اطرافیانش برقرار کند.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

در حالی که بسیاری این فیلم را یک تریلر روانشناسانه ماوراء الطبیعه می دانند، صحنه های زیادی در فیلم ترسناک «مامور خرید شخصی» وجود دارد که نماینده مطلق ژانر ترسناک بوده و می توان آن ها را به وضوح دید. صحنه ابتدایی فیلم با حضور روحانی در خانه برادر از دنیا رفته تکان دهنده ترین چیزی است که می توانید در یک فیلم ترسناک مشاهده کنید. سکانس های طولانی و پرجزییات که در آن وی با یک شخصیت ناشناخته اما محسوس یکی از معلق کننده ترین چیزهایی است که در فیلم های بعد از قرن ۲۱ دیده اید.


۷- دیگران (۲۰۰۱)

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

فیلم «دیگران» (The Others) اثر به یادماندنی آلخاندرو آمنابار یکی از غافلگیر کننده ترین فیلم های قرن ۲۱ است: ابتدا به دلیل جنبه های زیبایی شناختی سبک قدیمی و کلاسیک خود که ما را به یاد فیلم های کلاسیک مربوط به ارواح می اندازد و دوم به این دلیل که از داستان های قدیمی ارواح برای ساخت یک داستان تازه و بدیع الهام می گیرد. در این فیلم، نیکول کیدمن نقش گریس استوارت را بای می کند، مادری که همراه با دو فرزندش در یک خانه روستایی زندگی می کند.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

بعد از پایان جنگ جهانی دوم ، وی منتظر بازگشت همسرش از جنگ بوده و برای کمک به نگهداری از فرزندانش مجبور به استخدام ۳ خدمتکار می شود، خدمتکارانی که بدلیل ابتلا به یک بیماری نادر به نور حساسیت دارند. بعد از این که صداهایی عجیب و غریب و حضور موجوداتی شبه ارواح آرامش آن ها را به هم می زند و خبری هم از بازگشت شوهر نیست، گریس سعی می کند که همچنان خونسردی خود و خانواده اش را حفظ کرده و به زندگی ادامه دهند. مانند همیشه، کیدمن هر آنچه که این نقش لازم داشته را تقدیم کرده است به نحوی که بازی لایه لایه او را باید یکی از بهترین نقش آفرینی های او در دوران فعالیتش دانست.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

لهجه انگلیسی او بسیار جلب توجه کرده و کیدمن توانسته نقش گریس به عنوان زنی که قصد دارد بهترین شرایط را برای فرزندانش فراهم کند به بهترین و قابل باورترین شکل ممکن به تصویر بکشد. دیگر بازیگران نیز هر کدام به جای خود بازی های خارق العاده ای ارایه داده اند تا فیلم «دیگران» به یکی از بهترین فیلم های ترسناک روانشناسانه ساخته شده در تاریخ سینما دستکم از لحاظ بازی های ارایه شده تبدیل شود.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

اگر چه فیلم هایی که در مورد خانه های جن زده و مملو از ارواح خیلی زود فراموش می شوند اما آمانابار چنان دقتی در ساخت فیلم «دیگران» به خرج داده و چنان مولفه های منحصر به فرد و بی همتایی را در فیلم خود وارد کرده که هنوز هم از آن صحبت می شود. هر ترس و هر شکی که شخصیت گریس به سالم بودن خود از لحاظ روانی می کند به خوبی توسط تماشاگر حس می شود. پایان غیرمنتظره فیلم شاید دیگر امروزه خیلی شوکه کننده نباشد اما در زمان انتشار خود بسیاری را حیرت زده کرد.


۶- شکاف (۲۰۱۶)

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

بعد از سال ها انتقاد شدن و ساخت فیلم هایی شکست خورده در باکس آفیس، ام نایت شیامالان با یکی از ژانرهایی که در آن تبحر خاصی دارد به فرم خوب گذشته اش بازگشت. جالب این که فیلم ترسناک روانشناسانه چیزی بود که او را در اولین سال های فعالیتش به شهرت رساند و همین ژانر سال ها بعد نیز باعث شد که وی به اوج بازگردد. در فیلم ترسناک روانشناسانه «شکاف» (Split)، جیمز مک آووی نقش مردی با ۲۳ شخصیت متفاوت را بر عهده دارد که سه دختر نوجوان را ربوده و زندانی می کند.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

در حالی که این دختران به دنبال راهی برای خلاصی از این زندان هستند، آن ها به خاطر شخصیت های متفاوت شخصیت اصلی داستان گیج و درمانده می شوند، مردی که یکی از شخصیت های او یک آدمخوار بسیار شرور با قدرت هایی فوق انسانی است. مک آووی هر آنچه استعداد داشته را در قالب ۲۳ شخصیت متفاوت فیلم که نکته اتکای اصلی فیلم شیامالان است ارایه می دهد. شاید اگر او نمی توانست بازی هایی به این خوبی از خود به نمایش بگذارد، فیلم «شکاف» به چنین شهرت و اعتباری دست نمی یافت. این فیلم تصدیقی است بر استعداد قابل توجه وی در دنیای بازیگری و البته تعهد شجاعانه اش به نقشی که کارگردان تلاش داشته به تصویر بکشد.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

در حالی که زیباترین و سرگرم کننده ترین جنبه فیلم، پریدن مک آووی از شخصیتی به شخصیتی دیگر است، روی دیگر سکه نیز آنیا تیلور جوی خودنمایی می کند که در فیلم نقش کیسی، یکی از دختران نوجوان دربند را بر عهده دارد. وی با گذشته تراژیک خود دست به گریبان است، گذشته ای که البته او را به مجهزترین و توانمندترین در میان این ۳ دختر گرفتار برای مقابله با شرایط ناخوشایند موجود تبدیل ساخته است. او آینه شخصیت رباینده فیلم است و کلید فرار از مخمصه و البته آزادی شخصی اش از درون را نیز در اختیار دارد.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت اول]

به عنوان یک دنباله، فیلم ترسناک روانشناسانه «شکاف» ما را به دنیایی که کارگردان در اولین شاهکار خود یعنی «نشکن» (Unbreakable) به تصویر کشیده بود می برد و البته این بار با ترس و پیچیدگی های بیشتری روبرو می شویم. تنها در انتهای فیلم است که همه قطعات پازل جور شده و می فهمیم که ما در دنیایی مشابه با فیلم قبلی شیامالان قرار داریم و پایانی شوکه کننده و غیرمنتظره که یکی از بهترین پایان بندی های شیامالان پس از «حس ششم» (The Sixth Sense) به شمار می آید.


 

۵- کشتن گوزن مقدس (۲۰۱۷)

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

یورگوس لانتیموس به ساخت آثاری ادامه می دهد که وی را همچنان در زمره هیجان انگیزترین و غیرقابل پیش بینی ترین کارگردانان عصر حاضر باقی نگه می دارد. شاید سبک فیلمسازی او برای برخی اکتسابی جلوه کند اما شکی وجود ندارد که لانتیموس جای خاص و منحصربفرد خود را در حال و هوای سینمایی این روزها دارد. در فیلم ترسناک روانشناسانه «کشتن گوزن مقدس» (The Killing of a Sacred Deer) که بر اساس یک نمایشنامه قدیمی یونانی ساخته شده، کالین فارل نقش یک جراح قلب موفق را بازی می کند که بین او و یک پسر نوجوان عجیب و غریب و مرموز که با گذشته او در ارتباط است رابطه ای دوستانه شکل می گیرد.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

وقتی که او این نوجوان را به خانواده اش معرفی می کند – که البته با استقبال همسرش (نیکول کیدمن) نیز مواجه می گردد- خانواده او به شکل مرموزی رفته رفته بیمار می شوند و بدین ترتیب است که روابط ظاهراً پایدار و مناسب خانواده بهم می ریزد. در آثار گذشته لانتیموس نیز نشانه هایی روشن از ترس و وحشت دیده می شد اما در فیلم ترسناک روانشناسانه «کشتن گوزن مقدس» مخاطب با باورهای پوچ گرایانه و نهیلیستی درونی لانتیموس شاخ به شاخ می شود. اما هنوز هم حالت بیروح داشتن و مودب بودن بی انتها را می توان به وضوح در شخصیت های او دید اما اینبار با بن مایه های شیطانی بسیار بیشتر. با فاش شدن رازها، اتفاقات گذشته و انگیزه های خودخواهانه، چیزی که به عنوان یک فیلم درام خانوادگی شروع می شود خیلی زود به یک فیلم ترسناک خانوادگی تبدیل می گردد.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

شاید از همان آغاز تنش ها مشخص باشد که آخر داستان کجا خواهد رفت اما لانتیموس به هیچ عنوان از مسیری که فکر می کنید شما را به این مقصد مشخص نمی رساند و در این مسیر سورپرایزهایی متعدد برای شما دارد. می توان تاثیر سبک استنلی کوبریک را در نحوه تصویرسازی در فیلم بی نقص لانتیموس دید که دنیایی بسیار سرد و تاریک را به تصویر می کشد. اگر چه داستان در مواردی سرگرم کننده می شود اما وقتی که سوال هایی بدون جواب باقی مانده که بیننده باید خود به آن ها پاسخ دهد، فیلم «کشتن گوزن مقدس» شوکه کننده و ترسناک خواهد شد. این فیلم یک بررسی خارق العاده از داشتن کنترل بر روی اعمال و افکار است و اینکه ما انسان ها بندرت کنترل قابل توجهی روی خود و سرنوشتمان داریم.


۴- داستان دو خواهر (۲۰۰۳)

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

جای تعجب است که کمتر فیلم ترسناکی در مورد مادران ناتنی شیطان صفت و سنگدل ساخته می شود. اما این سناریو همواره در دسترس بوده و کیم جی وون نیز به خوبی از این سناریو استفاده کرده است. داستان فیلم «داستان دو خواهر» (A Tale of Two Sisters) که بر اساس یک قصه قدیمی کره ای ساخته شده شاید در ظاهر بسیار آشنا بنظر برسد اما تفاوت ها و سورپرایزهای در فیلم مذکور وجود دارد که آن را در ترسناک بودن شیطان مآبانه از دیگر فیلم های مشابه متمایز می سازد. فیلم داستان دختری نوجوان را روایت می کند که پس از گذراندن مدتی در یک آسایشگاه روانی، نزد پدر، مادر ناتنی و خواهرش باز می گردد.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

این دو خواهر همواره با نامادری سنگدل، سرد و از لحاظ روانی شکنجه گر خود درگیر بوده و با ارواحی روبرو می شوند که در خانه آن ها لانه کرده و ظاهراَ باگذشته خانواده ارتباط دارند. توجه خاص کارگردان به نکات ریز و جزییات در لوکیشن فیلم که نقش مهمی در هر فیلم ترسناکی دارد بسیار قابل تحسین است. سرعت اتفاقات و برداشت های زیبا بر وحشت ناشی از اتفاقات فیلم می افزاید. از آنجاییکه داستان از منظر دختران نوجوان فیلم روایت می شود، فیلم «داستان دو خواهر» باعث ایجاد حس کنجکاوی و عدم اطمینان در بیننده می شود.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

درست مانند شخصیت دو خواهر، ما نیز در مورد رابطه بین اعضای این خانواده و بخصوص پدر و نامادری خانواده مطمئن نیستیم. ترس های موجود در این دنیا ظاهراً مربوط به زنانی است که هر یک به نحوی با هم در ارتباطند و تمرکز اصلی بر روی آن ها قرار دارد. فیلم ترسناک روانشناسانه «داستان دو خواهر» یک فیلم هوشمندانه است که شما را کنجکاو و در حال فرضیه سازی و حدس زدن نگه داشته و راه آسانی در برابر شما قرار نمی دهد. همچنین فیلم تلاش نمی کند به تمامی سوالاتی که با تماشای آن ایجاد می شود پاسخ دهد و این وظیفه را به عهده بیننده می گذارد.


۳- خام (۲۰۱۶)

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

برای سال های متمادی، ژانر ترسناک، ژانر مورد علاقه فیلمسازان برای شروع کار فیلمسازی بوده است. ساخت این فیلم ها کم هزینه بوده و دشواری زیادی برای فیلمبرداری صحنه ها وجود ندارد و البته می توان فیلمی با فروش خوب در گیشه ساخت. در حالی که بسیاری از فیلمسازان کار خود را با فیلم های ترسناک شروع می کنند، برخی دیگر نیز موفق می شوند چیزی بسازند که تاثیرات بلند مدتی داشته و این همان چیزی است که تماشای فیلم ترسناک روانشناسانه «خام» (Raw) ساخته جولیا دوکورنو را جذاب می سازد.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

در اولین اثر سینمایی دوکورنو، گارانس ماریلیه نقش جاستین را بازی می کند، یک دختر جوان گیاهخوار که وارد دانشکده دامپزشکی می شود.در ابتدای ورود به دانشکده، وی همراه با دوستان و همکلاسی هایش در مهمانی هایی با مراسم وحشیانه و خشنی شرکت می کند که در آن وی برای اولین بار دست به خوردن گوشت خام می زند، لقمه ای که به میل فزاینده و خشونت بار او برای خوردن گوشت انسان و بیدار شدن امیال جنسی اش منجر می شود. به عنوان یک فیلم مربوط به انسان خواری، فیلم ترسناک «خام» تمایلی به استفاده از جنبه سودجویانه و سواستفاده گرانه این ژانر نداشته و به ماهیت و طبیعت وسوسه های انسانی می پردازد؛ خواه میلی به گوشت انسان باشد و خواه میل به جلب توجه جنس مخالف.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

شاید کنترل کردن میل و وسوسه کار بسیار سختی باشد به خصوص وقتی که برای اولین بار آن را تجربه می کنید. جاستین اگر چه دانشجویی باهوش و ممتاز است اما در ارتباطات اجتماعی موفقیت و استعداد چندانی ندارد، چیزی که به مقدار فراوان در خواهرش یافت شده و همین موضوع رقابت بین دو خواهر را تشدید می کند. تماشای تبدیل شدن جاستین به شخصیت درونی و غیرقابل کنترل و پیش بینی اش بسیار جذاب و البته تکان دهنده است. دوکورنو اطمینان حاصل می کند که ما را در جایگاه جاستین قرار دهد.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

مانند یک کارگردان کارکشته، او از فرصت خود به خوبی برای غرق کردن ما در دنیای پر از شوربختی و نکبت جاستین استفاده می کند، جایی که آسمان همیشه ابری است، هوا سرد است و اطرافیان همه یا دشمنند یا بی تفاوت. اگر چه فیلم «خام» شوکه کننده ترین فیلم آدمخواری نیست که تاکنون دیده اید و جدای از گزارشاتی در مورد غش کردن برخی از تماشاگران حین تماشای فیلم دوکورنو، اما بدون شک در زمره بهترین فیلم های ترسناک روانشناسانه ای قرار می گیرد که برای مدت ها ذهن شما را به خود مشغول خواهد کرد.


۲- جادوگر (۲۰۱۵)

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

برای قرن ها، جادوگران الهام بخش کتاب ها، فیلم ها، افسانه های شهری و قصه های بوده اند که در مورد اعمال شیطانی این دسته از انسان ها صحبت کرده اند. رابرت ایگرز، در اولین فیلم خود به بررسی کارهایی که این نیروها می توانند با روح و روان شخص بکنند می پردازد. داستان فیلم «جادوگر» (The Witch) در سال ۱۶۳۰ در نیوانگلند رخ می دهد، جایی که تعبیری متفاوت از کتاب مقدس باعث می شود که یک خانواده از یک اجتماع مذهبی اخراج شود.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

آنها پس از مدتی قطعه زمینی یافته و آن را به عنوان خانه خود انتخاب می کنند. اما خیلی زود نیروهایی شیطانی از درون جنگل اطراف آن ها باعث دیوانگی اعضای خانواده می شود. تنها بر اساس فضای داستانی، فیلم ترسناک «جادوگر» به سطحی از ترس و وحشت می رسد که تمامی فیلم های ترسناک برای رسیدن به آن تلاش می کنند. تماشای این فیلم ترس را تا مغز استخوان شما خواهد رساند، شما را از روی صندلی تان نیم خیز کرده و شما را آماده جیغ زدن و فرار کردن خواهد کرد. اما این همانجایی است که هوشمندانه بودن فیلم در آن نهفته است، که قربانی شدن شخصیت ها در مقابل بدترین ترس ها و پارانویاهایشان را آسان می سازد.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

با حضور بازیگرانی بااستعداد، «جادوگر» ثابت می کند که نهایت تجربه باورهای دینی فانتزی وار و به اصطلاح خشک مغزی و خرافات مطلق در این زمینه است. ایگرز برای فاش کردن تمامی ترفندهایی که در آستین دارد عجله نمی کند و آرام آرام ما را در فضای زمانی و مکانی تاریخی داستان و رابطه بین اعضای خانواده که در نهایت پس از ترک برداشتن از هم می پاشد غرق می سازد.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

اگر چه به تصویر کشیدن جادوگران با جاروهای پرنده و دیگ های جوشانشان کار سخت و چالش برانگیزی است اما ایگرز از سبک و روش جالبی برای این کار استفاده می کند که به هیچ عنوان مضحک و غیرطبیعی جلوه نمی کند. وحشت ناشی از مواجه شدن با نیروهای شیطانی ناشناخته می تواند هر کسی را به دیوانگی بکشاند و تماشای چنین اتفاقی بسیار ترسناک و فراموش نشدنی خواهد بود.


۱- قوی سیاه (۲۰۱۰)

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

موفق ترین فیلم دارن آرونوفسکی، یکی از بهترین فیلم های او نیز هست. او در فیلم «قوی سیاه» (Black Swan)، بیش از پیش ما را به درون ورطه وسواس، کمال گرایی و اعتیادی می برد که در بسیاری از فیلم هایش به آن ها پرداخته است. در این فیلم، ناتالی پورتمن بهترین بازی دوران کاری خود را در نقش نینا ارایه می دهد، بالرینی خجالتی و بسیار حساس که به خوبی در نقش قوی سفید در آهنگ باله «دریاچه قو» (Swan Lake) اثر ماندگار چایکوفسکی قرار می گیرد. اما فشار و رقابت پذیری که وی برای ایجاد توازن با قوی سیاه تحمل می کند باعث می شود که وی ارتباطش با واقعیت و هوشیاری را از دست داده و در این مسیر برای دستیابی به هدف هنری خود دست به هر کاری بزند.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

هیچ فیلم دیگری در قرن معاصر نتوانسته مانند «قوی سیاه» آرونوفسکی مخاطب را به یک سفر روانشناسانه عمیق ببرد. با روشن کردن این موضوع که بسیاری از اتفاقات تنها در درون ذهن شخصیت نینا رخ می دهند، مخاطب در پیدا کردن سرنخ ها و درک ماجراها گیج نمی شود. اما این موضوع بدان معنا نیست که داستان قابلیت تاثیرگذاری و جذابیت کافی ندارد زیرا مخاطب برای تماشا و لذت بردن از داستان تنها گذاشته می شود. تماشای فیلم آرونوفسکی مانند دیگر فیلم هایش چیزی فراتر از تماشای خودنابودی شخصیت ها به خاطر چیزهایی که برای آن ها بسیار اهمیت دارد نیست.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

اما در «قوی سیاه» کارگردان بسیار بیشتر از دیگر فیلم هایش به درون شخصیت ها نفوذ می کند. گاهی اوقات تماشای رنج هایی که شخصیت نینا برای رسیدن به هدفش متحمل می شود دشوار است، شاید به این دلیل که وی بیش از حد شکننده و حساس است، اما او همچنان به تلاش خود ادامه می دهد و ما نیز همچنان به دنبال او به تماشای فیلم ادامه می دهیم. آرونوفسکی بهترین استفاده را از بودجه اندک در اختیارش می کند و نتیجه نیز فیلمی با داستانی نفسگیر است که از هر لحاظ بی نقص جلوه می کند. زیبایی های خاص و بی نظیری به خصوص در صحنه های رقص باله موجود در فیلم وجود دارد که جایزه اسکار را برای ناتالی پورتمن در پی داشت.

کابوس‌های زنده: ۱۰ فیلم ترسناک روانشناسانه برتر و جذاب سینما در قرن ۲۱ [قسمت دوم]

«قوی سیاه» به بیان ساده چیزی است که یک فیلم ترسناک روانشناسانه هست و باید باشد. این فیلم ترسناک یک کابوس زنده است، جایی که وحشت از دنیا نمی آید بلکه از درون خود شخص و درک ما از دنیا بیرون می آید و به همین دلیل است که این فیلم جایگاه اول این فهرست را به خود اختصاص می دهد.

روزیاتو

مد و مه/پنجشنبه ۱۵ شهریور ۱۳۹۷

نظرات:
اخبار برگزیده