انتخاب موضوعات

آرشیو ماهانه

«پرواز» داستان کوتاهی از «ایرج پزشک‎نیا»

ادبیات داستانی دهه های سی و چهل

تنها ۳۲سال عمر کرد (۱۳۴۲-۱۳۱۰)، در بیست سالگی داستان‎نویسی را آغاز کرد و در بیست و پنج سالگی اولین و آخرین کتابش مجموعه داستان «خرگوش‎ها» (۱۳۳۵) را منتشر کرد. این مجموعه داستان و آثار پراکنده‎ای که در نشریات منتشر می‎کرد، از او سیمای نویسنده‎ای مستعد و آینده‎دار را در دهه‎ی سی و اوایل دهه‎ی چهل [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

یک تک گویی – یک اجرا: «خیلی به تو فکر می کنم»

آرتورمیلر/ ترجمه: لاله خاکپور

این تک گویى به عنوان جلوه‎اى از همبستگى با واسلاوهاول، براى اجرا در فستیوال تئاتر آوینیون در ۲۱ جولاى ۱۹۸۲ نوشته شده. *** نویسنده وارد مى‎شود. پیراهن و شلوار به تن دارد. دسته‎اى نامه‎ی پستى به همراهش است. مى‎نشیند، نامه‎ها را یکى پس از دیگرى مرور مى‎کند؛ از یک مشت نامه، دو تاى مهّم را [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

«نوشتن و رئالیسم»؛ مقاله ای از برتولت برشت

ترجمه‎ی زیبادخت زهره‎وندی

اکنون مفهوم “رئالیسم” موردنظر ماست؛ مفهومی‎ قدیمی که توسط افراد بسیاری برای بیان مقاصد متعددی مورد استفاده قرار گرفته است و قبل از آن‎که ما آن را به کار بگیریم باید مفهوم فوق را از موارد نامربوط و اضافی پاک سازیم. این کار لازم است، زیرا وقتی فردی‎ مایملکی را به ارپا می‎برد ناگزیر باید [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

«ابر بارانش گرفته» داستانی از شمیم بهار

نوشته شده در بهار سال 1344

ابر بارانش گرفته شمیم بهار سلام – گیتی دیروز که جمعه بود برگشت ولی خدا کند این کاغذ زودتر به دستت برسد چون قرار بوده دوازده روزی در یونان بماند که توی یکی از این جزایر الان هر چه فکر می‎کنم اسمش یادم نمی‎آید خلاصه استراحت کند و مثلاً بگردد یعنی حق دارد چون این [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

داستانی از کاظم تینا تهرانی: «پدر و پسر و آینه»

از کتاب «شرف و هبوط و وبال»

این داستان کوتاه در میانه‎ی دهه چهل در مجله‎ی (یا به عبارت درست تر جُنگ) آرش منتشر شده. در میانه‎ی دهه پنجاه کاظم تینا با جمع آوری داستانهای پراکنده خود در نشریات و جنگ های گوناگون، مجموعه داستان « شرف و هبوط و وبال» (۱۳۵۵) را منتشر کرد که این داستان در این کتاب نیز [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

هشدار به نویسندگان جوان؛ پیری و دگردیسی عادت ‎های نویسندگی!

نگاره‎ی نویسنده/ ناتالیا گینزبورگ/ ترجمه‎ی آنتونیا شرکا

نویسنده در جوانی، آن‎گاه که می‎نوشت، احساس گناه می‎کرد. دلیلش را نمی‎دانست. نوشتن همانی بود که می‎خواست و از کودکی با خود عهد بسته بود انجام‎ دهد. با این حال احساس گناه می‎کرد. افکاری مغشوش در ذهن داشت: این‎که برای نوشتن‎ چیزهای جدی‎تر، می‎بایست خود را پرورش دهد و مطالعه کند. اما او مطالعه نمی‎کرد [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

«ریسک نوشتن» از نگاه هاینریش بل

خاطره‎ای خواندنی از هاینریش بل

نویسنده : هاینریش بل نویسنده : مارولالایان ریسک نوشتن ٌ هانریش بل/ترجمه‎ی مار و لالایان هفت سال پیش به دیدن سردبیر مجله‎ی معروفی رفتم‎ که می‎خواستم نوشته‎ای را به او ارائه دهم؛ به محض این که‎ اجازه‎ی ورود گرفتم، دست‎نویس را تقدیم او کردم-یک‎ داستان بود-اما او اصلا به آن نگاه نکرد، آن را روی [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

«هنر داستان‎نویسی» مقاله ای از ماریو بارگاس‎یوسا

ترجمه‎ی آزاده آل احمد

ماریو بارگاس‎یوسا از نامداران جهان ادبیات مدرن آمریکای لاتین در مقدمه‎ای که بر نمایشنامه‎ی “دوشیزه خانم تاکنا” نوشته (۱۸۹۱) تئوری خود را در هنر داستان‎نویسی تشریح‎ می‎کند. این نوشته همان اندازه در شناخت شخصیت ادبی یوسا مهم است که در هنر داستان‎نویسی خواندنی است. “دوشیزه خانم تاکنا” ترجمه‎ی آزاده آل احمد (از متن‎ اسپانیولی) توسط [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

راوی و زاویه‎ی دید در داستان نویسی

دکتر رمضان چیفتلیک‎چی (منتقد ترک)/ مترجم: همت شهبازی

راوی و زاویه‎ی دید از اساسی‎ترین عناصر داستانی هستند. کلمه‎ی داستان کوتاه در اکثر فرهنگها به معنی “روایت” و “تحکیه” هم به معنی “حکایت کردن” به کار رفته است. در ابتدا این‎ اصطلاح در مقابل کلمه‎ی فرانسوی رمان به کار می‎رفت که‎ به‎تدریج از هم جدا شدند و دو کلمه‎ی جداگانه با مفاهیم جداگانه‎ به [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

ادبیات جهان (۵): «در برابر قانون» اثر فرانتس کافکا

ترجمه‎ی سیمین دانشور

“جلو در قانون دربانی به نگهبانی ایستاده است. مردی از ولایت پیش دربان می‎آید و التماس می‎کند که تو برود. اما دربان می‎گوید حالا نمی‎تواند او را راه بدهد. مرد فکر می‎کند و می‎پرسد: آیا کمی بعد راهش خواهد داد؟ دربان می‎گوید ممکن است اما حالا نمی‎شود. چون در تالار قانون مثل همیشه باز است [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

۱۵ اصل طلایی برای موفقیت در نویسندگی

آنچه همه نویسندگان جوان باید بدانند!

۱) پیش از نوشتن اولین کلمه، خوب فکر کنید که چه چیز، درباره‎ی چه، به چه منظور، برای چه کسی، و چه قدر می‎خواهید بنویسید. نوشتن کار است. بی‎فایده نوشتن بی‎معنی است. خیلی ها بیش از آنچه می‎خوانند، می‎نویسند، حیف زحمت، حیف‎ وقت و حیف کاغذ! از خودتان بپرسید آیا موضوعی که می‎خواهم بنویسم قبلا [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

داستان امروز ایران (۸): «عالی جناب» از جعفر مدرس صادقی

داستانی از خالق «گاوحونی»

افسانه با عکس گرفتن مخالف بود. با لباس سفید عروس و سفره‎ی عقد هم مخالف بود. هرچه مادرش اصرار کرد، رضایت نداد عکّاس خبر کنند. می‎گفت خبری نیست که عکس بگیرند. و راستی هم خبری نبود. فقط پدرومادرها بودند و بزرگان فامیل. آخوند عاقد خُطبه‎ی عقد را خواند و افسانه صبر نکرد که آخوند، مطابق [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

«شهادت» یک لال بازی از گوهر مراد (غلامحسین ساعدی)

به مناسبت 28 آبان، بیست و ششمین سالمرگ غلامحسین ساعدی

صحنه راهروی درازی است که اشخاص از طرف چپ وارد و از طرف‎ راست خارج می‎شوند. در طرف راست دیوار، روبروی تماشاچیان، چند حفره‎ی گور مانند بطور سرپاکنده‎اند؛ بلندی این حفره‎ها هم قد یک آدم‎ معمولی است. در طرف چپ صحنه، دو مرد درشت هیکل، بفاصله‎ی دومتر از یکدیگر ایستاده‎اند. از جلوهر کدام زنحیری از [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

«شخصیت» و انگیزه هایش در داستان

درس هایی در داستان نویسی (11)

معرفی مجدد اشخاص مرده نویسنده می‎‎تواند برای معرفی مجدد اشخاصی ‎که سالها و حدود صد صفحه یا بیشتر از رمان ناپدید می‎‎شوند، از شیوه سریالهای قدیم استفاده کند. در دهه ی ۱۹۲۰ قهرمان زن را همیشه به ریل راه آهن می‎‎بستند و قطار غول پیکری را نشان می‎‎دادند ‎که به سرعت نزدیک می‎‎شود تا او [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

داستان امروز ایران (۷): «آشوب» اثر داوود غفارزادگان‎

(از ادبیات داستانی، شماره 51)

بیرون‎، شب بود و باد و برف. . . زن‎، شب یخزده را پشت در بویید و خودش را چسباند به مرد. مرد‎، نفس گرم زن را پشت گردنش حس کرد. آهسته گفت: «می‎‎لرزی. » باد‎، پوفه‎‎های برف را از لای در نیمه‎‎باز ریخت تو انبار. زن لرزان گفت: «می‎‎ترسم. » مرد از لای در [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

کارکردهای گفت‎و‎گو در داستان

درس هایی در داستان نویسی (10)

کارکردهای گفت‎و‎گو برای آماده سازی: برای آماده سازی اغلب از گفت‎و‎گو استفاده می‎‎کنند. شخصیتها معمولاً برای ایجاد ارتباط، بیان خویشتن و قانع کردن دیگران، حرف می‎‎زنند. به علاوه می‎‎توانند نهال داستان و روابط احتمالی آینده را در عمل داستانی زمان حال بکارند. مثال: دو قاتل مشغول صحبت اند: “انگار کولاک ناجوری راه افتاده. فکر می‎‎کنی [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

چگونه می توان داستان پلیسی نوشت؟

اصول داستان پلیسی (مترجم:خیام فولادی تالاری)

نخستین و اساسی‏‎ترین اصلی ‎که باید بدانیم آن‏ است ‎که هدف داستان‎های معمایی، همچون هر داستان و معمایی، تاریکی و تباهی نیست، بل‎که روشنایی و آگاهی‏ بخش است. داستان به قصد رسیدن به لحظه‏ای نوشته می‎‏شود ‎که خواننده به‏ آگاهی می‎‏رسد و همه چیز را می‎‏فهمد. و لحظات‏ آغازین داستان خواننده در آن سردرگم است [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

داستان امروز ایران(۶): «چاه بابل» اثر رضا قاسمی

پاره یکم: شمايل سرگردان فليسيا

پاره‌ی یکم شمایل سرگردان فلیسیا ۱ از جمله دلایلی که برای اثبات تناسخ می‎آورند یکی این است که در زندگی بارها به اشخاصی برمی‌ خوریم که نمی ‌شناسیم و با این حال چهره‌ شان به طرز غریبی آشناست؛ طوری که بی ‌وقفه از خود می‌پرسیم: “کجا ممکن است دیده باشم ‌اش؟” مندو هم چشمش که [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

شیوه‎های شخصیت‎پردازی در داستان‎نویسی

جرمی هاثورن/ ترجمه: محمد علی آتش سودا

به نظر می‎‎رسد که “شخصیت” یک یاز کم دردسر‎ترین اصطلاحاتی است که در مطالعه‎ی رمان با آن روبه‎رو می‎‎شویم. نامهای حقیقی در رمآن‎ها مانند: تام جونز، آنا کارنینا، دیزی‎ می‎لر، هاک فین، یوسارین، بسیار شبیه نامهای واقعی‎ای هستند که در زندگی روزانه با آن‎ها موجودیت فردی انسآن‎ها را ترسیم و مشخص می‎‎کنیم. بااین‎حال با تأمل [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

زاویه‎ی دید در داستان

نوشته‎ی سیلوین بارنت/ ترجمه‎ی کامران پارسی ‏نژاد

در همه‎ی داستانها، فردی داستان را تعریف می‎‏کند. برای نمونه، اگرچه مارک تواین نویسنده‎ی “ماجراهای هاکلبری‏فین” است اما داستان را خود شرح نداده بلکه هاک آن را بیان می‎‏کند. او داستان را این‏گونه‎‎‎ تعریف می‎‏کند: اگر “ماجرای تام سایر” را هنوز نخوندید پس، از من هیچی‏ نمی‎‏دونید. این موضوع اصلا مهم نیست. داستان را آقای [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

هنر داستان نویسی در گفتگو با «وی اس نایپل»

مترجم: فریده اشرفی

سر ویدیادار سوراژپراستاد نایپال‏۱در ۱۷ اوت ۱۹۳۲ در چاگواناس ترینیداد به دنیا آمد. نیاکان او از هندوستان به آن‏جا مهاجرت کرده بودند. نایپال در مقاله‏ اش با عنوان ”مقدمه‏ ای بر یک اوتوبیوگرافی” از کتاب” یافتن کانون اصلی” نوشته است: “ نیمی از کار نویسنده… کشف سوژه است. مشکل من این بود که زندگی‏ ام‏ [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

بازخوانی داستان (۵): «یک روز عالی برای موز ماهی» اثر سالینجر

ترجمه: احمد گلشیری

نود و هفت تبلیغات‌چی نیویورکی توی هتل بودند و خطوط تلفنی راه دور را چنان در اختیار گرفته بودند که زن‌ جوان اتاق پانصدوهفت مجبور شد از ظهر تا نزدیکی‌های ساعت دوونیم به انتظار نوبت بماند. اما بی‌کار ننشست. مقاله‌ای را با عنوان “جنس یا سرگرمی است…یا جهنم” از یک مجلة جیبی بانوان خواند. شانه [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

گفتگو نویسی در خدمت داستان

درس هایی درباره داستان نویسی(10)/ لئونارد بیشاب

۲۷- استفاده از گفتگو برای آماده سازی برای آماده سازی اغلب از گفتگو استفاده می کنند. شخصیتها معمولاً برای ایجاد ارتباط، بیان خویشتن و قانع کردن دیگران، حرف می زنند. به علاوه می توانند نهال داستان و روابط احتمالی آینده را در عمل داستانی زمان حال بکارند. مثال: دو قاتل مشغول صحبت اند: «انگار کولاک [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

بازخوانی داستان (۴): «داس» اثر ری برادبری

ترجمه پرویز دوایی (از کتاب ماشین کلیمانجارو)

جاده که مانند سایر جاده‌های از وسط دره و بین زمین‌های سنگلاخ و لم یزرع، درختان بلوط و از نزدیک گندم‌زاری وحشی و تک افتاده می‌‌گذشت پس از عبور از کنار خانه سفید کوچکی که در میان گندم‌زار بود چنان‌ که گوئی ادامه‌اش بی‌فایده است ناگهان به پایان رسید. اهمیت نداشت چون آخرین قطره بنزین [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

افتتاحییه رمان را چگونه باید نوشت؟

درس‎‎هایی درباره داستان نویسی(9): لئونارد بیشاب

هدف کلی آماده سازی از شیوه آماده‎سازی در وضعیتی در زمان حال استفاده می‎کنند تا به واقعه‎ای که در آینده رخ خواهد داد اشاره کنند. آماده‎سازی شگرد محافظ و نوعی مقدمه چینی عمدی نویسنده است تا خواننده را آماده پذیرش و باور کردن تغییر‎های آینده روابط، اشخاص، طرح و حوادث کند. آماده‎سازی ظریف، مشخص یا [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

افق (۲): «چقد مونده به ساعت ۵» از مریم محمدی

افق بخشی برای نویسندگان فردا!

- ” شنونده‎ای سئوال کردند که همسرشون اجازه نمیدن خانم برای دیدن مادر و پدرشون برن، چه باید بکنند؟! “ - ” خب زن نباید کاری رو بی‎اذن شوهرش… “ شیر آب سرد باز گیر کرده. آخه تو که بلد نیستی برا چی دست می‎زنی؟! همش ادعا! همش خودشیفتگی! من خوبم حرف ندارم! دو دستی [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

بازخوانی داستان (۳): «کنار دریا» اثر آلن رب گریه

ترجمه: نجف دریابندری

سه بچه دارند کنار دریا راه می‌روند. دست همدیگر را گرفته‌اند و در کنار هم پیش می‌روند. تقریباً هم قداند، شاید هم سن باشند: حدود دوازده. ولی بچه وسطی کمی‌از آن دوتای دیگر کوچک‌تر است. غیر از این بچه‌ها هیچ کس در کنار دریا نیست. ساحل نوار نسبتاً پهنی است که نه سنگ‌های پراکنده‌ای در [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

کیمیای نوشتن!

درس هایی درباره داستان نویسی(8)

۲۳- داستان تدوینی داستان تدوینی یکی از مشکلترین اشکال داستان نویسی است، و نوشتن آن نیاز به تسلط و تمرکز و هوشی خاص در پیوند دادن داستانها، خط طرحها، خاطرات: رجوعهای به گذشته و زاویه دیدهای متفاوت دارد. در حقیقت شکلی از داستان است که جدول معمایی از شخصیتها دارد و خواننده باید آنها را [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

بازخوانی داستان (۲): «میهمان» اثر آلبر کامو

ترجمه احمد گلشیری

معلم دو مرد را نگاه می‌کرد که در سربالایی به سوی او پیش می‌آمدند. یکی سوار بر اسب و دیگری پیاده بود. آن‌ها از لا به لای تخته سنگ ها در میان برف هایی که تا چشم کار می‌کرد بر دامنه وسیع جلگه مرتفع و متروک دیده می‌شد آهسته آهسته و به زحمت پیش می‌آمدند. [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

کارکرد نثر در داستان نویسی: نثر باید کارکردی باشد یا فاخر؟

درس هایی درباره داستان نویسی(7)

۲۱ – رمان پر ماجرا و رمان غم انگیز بهتر است گاهی شکلی ادبی را از جو و زیان و روشنفکرانه‎اش خارج کنیم و به آن به‎عنوان امکانی برای خلق رمان بنگریم. به‎عنوان مثال می‎توان تفاوت بین رمان غم‎انگیز (تراژدی) و رمان پرماجرا را از این دید بررسی و برای درک این شکل‎ها آن‎ها را [...]
( مطلب کامل را بخوانید...)

« مطالب قبلی |

موضوعات